De eerste paal voor de potstal!

Oorspronkelijk hadden wij alleen melkkoeien (paarden in pension en schapen) op onze boerderij in Reeuwijk, waarbij de weidevogel altijd al hoog in het vaandel staat.
Begin 2015 was het, toen bij ons de eerste ideeën ontstonden rondom het inzetten van Wagyu’s voor het (mozaïek)beheer in ‘polder Bloemendaal’.
Inmiddels hebben we 30 Wagyu’s waarmee we met extensief beheer mooie resultaten behalen op het gebied van aantallen weidevogels.
En afgelopen week was het eindelijk zo ver; De eerste paal voor de potstal werd geslagen!
Hoe dit idee is ontstaan en waarom niet alleen de wagyu’s maar óók de potstal van essentieel belang is voor de weidevogels?! Dat leest u hier!

Oorspronkelijk hebben wij dus Holstein melkkoeien en leveren wij onze ‘Planet proof’ melk aan Friesland Campina.
Fascinerend wat een koe kan; een product waar ‘wij mensen’ niets mee kunnen, namelijk gras, omzetten in een product waar we bijna niet zonder kunnen; melk! (boter, kaas, babyvoeding, medicijnen en ga zo maar door!)
Wel heb je daarvoor kwalitatief goed gras nodig en het is best een uitdaging en vergt behoorlijk wat management, om én kwalitatief goed gras te oogsten/beweiden én daarnaast ook voor de weidevogels de meest optimale situatie te creëren rondom het broedseizoen. Dit gaat namelijk o.a. gepaard met het blank zetten van greppels, veel later dan gebruikelijk maaien en ook verdeeld over meerdere keren (om te zorgen dat er geen grote kale vlakte ontstaat om predatie te voorkomen). ‘kuikenveld’ laten staan voor beschutting, het weiden van de koeien is lastig te plannen en je moet vaak last-minute omschakelen wat betreft het beheer.
Kortom; het is veel minder efficiënt, levert meer werk en meer kosten op.

“Zolang ons familiebedrijf bestaat (meer dan 70 jaar!) beschermen we de weidevogels al”

Toch geeft het een ontzettend goed gevoel als blijkt dat er dankbaar gebruik van wordt gemaakt en de weidevogels ieder jaar weer naar ons terug keren om te broeden. Prachtig als je s’ochtends vroeg de deur uitstapt en niets anders hoort dan het roepen van de vogels. Al zolang ons familiebedrijf bestaat (meer dan 70 jaar!) beschermen we de weidevogels.
Gelukkig staat er tegenwoordig een vergoeding tegenover wanneer je aangesloten bent bij een agrarische natuur vereniging.

Om nog extensiever te worden (minder dieren / hectare grasland) en meer met de weidevogels mee te kunnen bewegen, hebben we land gepacht van Staatsbosbeheer in polder Bloemendaal
-tussen Gouda en Waddinxveen-, waar ook veel weidevogels broeden, maar waar de aantallen broedparen terug dreigde te lopen.
We zijn het land gaan gebruiken en dat beviel beide partijen en -niet geheel onbelangrijk- de weidevogels, zo goed dat we een plan hebben geschreven voor het beheer van een groter gedeelte van deze polder, waardoor ook een mooie samenwerking met Stichting Weids Bloemendaal ontstond. De oppervlakte nam hierdoor toe, tot totaal 50 hectare.

“Kuikens van sommige weidevogelsoorten groeien graag op ‘onder de koeien'”

Met het beheerplan zetten we onder andere in op extensief weiden. Weiden brengt kleine hoogteverschillen (microreliëf) in het perceel. Op de iets opengetrapte percelen komen de weidevogels graag. Het vergroot tevens voor het volgende seizoen het aantal potentiële nestplekken. Ook groeien kuikens van sommige weidevogelsoorten graag op ‘onder de koeien’. Extensief weiden (omgerekend max. 1,5  volwassen koe per hectare grasland) met rustig vleesvee is optimaal. Op die weides is voor kuikens veel voedsel te vinden, bijvoorbeeld in de vorm van insecten die op de verse mestvlaaien voorkomen. De afgelopen 6 jaar is het aantal weidevogels in onze regio met 34% toegenomen, daar zijn we best trots op!

“De bouw van de potstal is van essentieel belang voor de weidevogels”

En dan komen we bij de hoofdreden voor het bouwen van de potstal. Een zeer belangrijk punt voor de weidevogels is bodemgezondheid en een goed ontwikkeld bodemleven. Daar halen ze immers hun voedsel vandaan.
Hoe krijg je dit nu voor elkaar? Door het strooien van ruige stalmest!  (mest van koeien gehouden op stro; bv in een potstal)
Ruige stalmest is ontzettend belangrijk voor regenwormen en biodiversiteit. Regenwormen zijn een zeer belangrijke voedselbron voor weidevogels.
Op grasland dat bemest is met ruige stalmest vind je meer regenwormen dan op grasland dat bemest is met drijfmest (mest van koeien gehouden op roosters)
Die regenwormen zijn belangrijk voor de bodemstructuur. Ze breken mest en strooisel af en maken het beschikbaar voor bacteriën en schimmels.
We komen dus op dit moment eigenlijk ruige stalmest te kort, omdat we van onze melkkoeien meer drijfmest hebben.
Maar daar gaan onze Wagyu’s in de wintermaanden verandering in brengen als de potstal straks af is, want aankomende winter zullen zij heerlijk vertoeven in de nieuwe stal!
Juist de Wagyu past precies bij ons en in ons plan, vanwege hun makke karakter, vanwege het feit dat ze zelfstandig afkalven, super goede moeders zijn en we ze gemakkelijk in een familiekudde bij elkaar kunnen houden.
En vanwege de exclusiviteit van het vlees.. want hoe mooi is dat?: een zeer exclusief stukje vlees, van een dier wat een goed leven heeft gehad en zich ontzettend nuttig heeft gemaakt voor de weidevogel!